Beogradski muzeji – decembarski izbor #9

Ovog decembra, nakon tačno godinu dana od kako sam počela sa pisanjem o beogradskim muzejima i izložbama, delim sa vama još jedan tekst posvećen ovoj temi. U novembru i decembru, u Beogradu su otvorene i tek će se otvoriti mnoge zanimljive izložbe koje će trajati i po nekoliko meseci. A zima je savršeno doba za posetu ovakvih događaja i muzejima.

ČAROBNA MILENA

Prošle godine u ovo vreme, u Domu Jevrema Grujića, organizovana je izložba slika Paje Jovanovića. Ukoliko ste je propustili, njegove slike možete pogledati u Narodnom muzeju i Muzeju Paje Jovanovića. U novembru, u istom prostoru, otvorena je izložba slika čuvene srpske slikarke, pesnikinje i velike umetnice Milene Pavlović Barili, pod nazivom Čarobna Milena.

Autoportret sa velom, 1939.

Milena je rođena 5. novembra 1909. godine u Požarevcu. Njena majka, Danica Pavlović, unuka je najstarije Karađorđeve ćerke Save, a otac je bio italijanski kompozitor, pisac i boem, Bruno Barili. Milena je u Beogradu diplomirala na Kraljevskoj umetničkoj školi, a u Minhenu je upisala Umetničku akademiju. Izlagala je u rodnom Požarevcu, Beogradu, Rimu, Parizu, Hagu, Firenci i Londonu, a izložbu u Rimu je posetio i sam Musolini. U Ameriku odlazi 1939. godine kako bi posetila izložbu nadrealista, ali zbog početka Drugog svetskog rata, ostaje u Njujorku i nikada se više neće vratiti u domovinu. U Americi se bavi komercijalnim dizajnom i radi kao ilustrator za mnoge časopise, a čuvene su njene naslovnice koje je radila za časopis Vog. Milena je između ostalog pravila skice kostima, pa je tako sarađivala sa kompozitorom Đan Karlom Menotijem i kreirala kostime za njegov balet ,,Sebastijan’’. U Njujorku, sa svojom slikom ,,Insomnia’’, učestvovala je na ,,Izložbi 31 žene’’, zajedno sa Fridom Kalom i mnogim umetnicama tog vremena, 1943. godine.

Autoportret sa štitom i orlom, 1940.

Milena je bila krhkog zdravlja. Oduvek je imala srčanih problema i problema sa kičmom zbog čega su je poistovećivali sa Fridom. Nakon pada sa konja, zdravlje joj se naglo pogoršava i Milena umire u svojoj 36. godini života. Njena urna sa posmrtnim ostacima nalazi se na groblju u Rimu. Na zahtev majke Danice, rodna kuća u Požarevcu pretvorena je u Galeriju Milene Pavlović Barili.

Autoportret sa belom tokom, 1929.

Na izložbi ,,Čarobna Milena’’ izložena su Milenina dela iz požarevačke Galerije i Galerije Matice Srpske u Novom Sadu. Izložba je otvorena od 7. novembra 2018, do 31. marta 2019. godine. Radno vreme je četvrtkom i petkom od 15 – 20h i subotom i nedeljom od 11 – 16h. Na svakih sat vremena održava se vođenje ture. Cena karte je 300 dinara, uz popuste za decu i penzionere.

Dom Jevrema Grujića, Svetogorska 17, Beograd.

 

PTT MUZEJ

Ako do sada niste posetili ovaj muzej, savetujem vam da to učinite, jer ćete se iznenaditi koliko je zapravo interesantan. PTT muzej otvoren je 1923. godine kada je donet prvi Pravilnik o radu PTT muzeja i bavi se prikupljanjem, proučavanjem, zaštitom i izlaganjem predmeta i dokumenata vezanih za rad PTT saobraćaja, a koji u ovom muzeju datiraju od 1887. godine.

Ovde možete videti telefon donet iz Sarajeva sa kog je prvi put preneta informacija o ubistvu prestolonaslednika Franca Ferdinanda, korišćen u periodu između 1895. i 1920, kao i lični telefon kralja Petra I Karađorđevića. Verujem da je deci ovakva vrsta muzeja posebno zanimljiva, pogotovo telefoni sa brojčanikom, koje nove generacije nikada nisu ni videle, a na kojima smo mi odrastali.

Natpisna tabla za putujuću poštu na relacijama Kovin – Zrenjanin i Vršac – Zrenjanin

Kao neko ko je završio PTT škole, za mene obilazak ovog muzeja ima sentimentalno značenje, pa me je tako na primer deo postavke sa teleprinterima vratio u srednju školu kada smo vežbali i radili kontrolne zadatke na istim takvim uređajima, iz predmeta ,,teleprinterska manipulacija’’. A danas su muzejski eksponati.

Jedina začkoljica u vezi sa ovim muzejom je njegovo radno vreme od 10 – 15h, pa ukoliko ste u to vreme obično na poslu, onda vam ne preostaje ništa nego da čekate prvu subotu u mesecu kada je otvoren od 11 – 19h i to je termin kada vikendom radi muzej. Poseta je inače besplatna, a ulaz u muzej je iz ulice Majke Jevrosime 13.




 

IZLOŽBA SLIKA MARKA ČELEBONOVIĆA

Povodom obeležavanja 50 godina postojanja Galerije Srpske akademije nauka i umetnosti, od 9. novembra do 30. januara 2019. godine u Galeriji SANU održava se izložba slika srpskog slikara i akademika Marka Čelebonovića.

Portret modela, 1933.

Marko Čelebonović je rođen 1902. godine u Beogradu, u bogatoj porodici advokata. Njegov otac Jakov Čelebonović podigao je porodičnu zgradu u ulici Vuka Karadžića 18, koja danas predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture, a od 1950. godine, u njoj je smešten Muzej primenjene umetnosti.

Devojčica u plavim pantalonama, 1930.

Marko Čelebonović je osnovnu školu završio u Beogradu, a srednju u Lozani i Cirihu. Studije je započeo u Oksfordu, a diplomirao je prava u Parizu, kojima se kasnije nije bavio. Za vreme Drugog svetskog rata pripadao je francuskom pokretu otpora. Bio je jedan od najistaknutijih srpskih slikara 20. veka. Izlagao je u Parizu, Beogradu, Cirihu, Ženevi, Sarajevu, Nišu, a učestvovao je i na kolektivnim izložbama jugoslovenske umetnosti u Francuskoj, Belgiji, Italiji, Holandiji, Brazilu, sa svojim prijateljima slikarima Petrom Lubardom, Sretenom Stojanovićem i drugima. Bio je član umetničkih grupa Oblik, Dvanaestorica i Samostalni i bio je dobitnik mnogobrojnih nagrada i priznanja za likovno stvaralaštvo. Umro je u San Tropeu 1986. godine.

Mrtva priroda

Izložba prati njegovu bogatu biografiju, zanimljivosti iz njegovog života i rada, a slike koje imamo priliku da pogledamo, pripadaju različitim umetničkim stilovima iz kolekcija Narodnog muzeja, Muzeja savremene umetnosti, Umetničke zbirke SANU, Galerije Doma vojske Srbije, Spomen-zbirke Pavla Beljanskog u Novom Sadu, Narodnog muzeja u Kraljevu, kao i dela iz umetnikove porodične zaostavštine i radove iz privatnih kolekcija.

Radno vreme Galerije SANU je svakog dana od 10 – 21h i četvrtkom od 11 – 16h, osim ponedeljkom. Ulaz je besplatan, a adresa galerije je Knez Mihailova 35.

 

DAN VREDAN VEKA

Dan vredan veka – 1. decembar 1918. godine je naziv izložbe koju organizuje Muzej Jugoslavije povodom obeležavanje 100 godina od osnivanja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Izložba će trajati od 2. decembra 2018. do 28. aprila 2019. godine, a posebno je zanimljivo to što se organizuje u Palati Srbije, odnosno u zgradi Saveznog izvršnog veća – SIV. Moji prijatelji i ja već dugo pokušavamo da nađemo način i posetimo ovu zgradu i sa velikim nestrpljenjem smo očekivali današnje otvaranje izložbe. Međutim, za sada je moguće posetiti samo prizemlje gde se izložba održava, ali u narednom periodu biće organizovani i obilasci samih prostorija, o čemu će biti naknadnih informacija na sajtu Muzeja Jugoslavije.

Zgrada SIV-a je završena i otvorena za Prvu konferenciju šefova država ili vlada nesvrstanih zemalja, septembra 1961. godine, pod nazivom Savezno izvršno veće. Godine 1992, zgrada je dobila naziv Palata federacije, a danas Palata Srbija.

,,Izložba objašnjava nastajanje Jugoslavije kao čin kome je prethodilo dugogodišnje zalaganje kulturne i intelektualne elite za ujedinjenje južnih Slovena, ali i naglašava koliko su se vizije stvaranja jugoslovenske države razlikovale od jedne do druge interesne grupe i kroz različite periode. Pored arhivskih dokumenata, plakata i fotografija iz tog perioda biće izložene umetničke slike, skulpture, lični predmeti, odlikovanja i oružje.

Narativ izložbe započinje 1904. kada se u Beogradu, uz krunisanje kralja Petra I Karađorđevića i proslavu 100 godina od Prvog srpskog ustanka, organizuje više kulturnih manifestacija s jugoslovenskim predznakom. Izložba zatim prati period Prvog svetskog rata, kroz prizmu borbe za ujedinjenje, fokusirajući se na ratne ciljeve Vlade Srbije, delatnost Jugoslovenskog odbora i odnos velikih sila prema jugoslovenskom pitanju. Čin proglašenja ujedinjenja 1. decembra 1918. okosnica je cele postavke. Međutim, izložba se ne završava trenutkom proglašenja Kraljevine SHS, već se posvećuje i periodu državnog provizorijuma koji traje sve do donošenja Vidovdanskog ustava 1921. godine.’’ – preuzeto sa FB stranice Muzeja Jugoslavije.

Ivo Kerdić, Medalja ,,Ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca”, 1918. Iz fonda Moderne galerije Zagreba

Izložbu je moguće posetiti svakog vikenda i potrebno je da se prethodno najavite putem linka. Potvrdu mejlom dobijate nekoliko dana pred termin koji ste rezervisali, a svakog vikenda u 12h biće organizovano stručno vođenje ture. Cena ulaznice je 200 dinara.

Ivan Meštrović, Srđa Zlopogleđa, 1908.
LADA, Društvo srpskih umetnika. Logo LADA napravio Marko Murat, 1905.

Nikako nemojte propustiti ovu izložbu, a detalje pogledajte na FB stranici. Nadam se da će ubrzo organizovati posete i samoj zgradi SIV-a, kada ćemo se vratiti.




 

SRPSKO SLIKARSTVO XX VEKA

U četvrtak, 6. decembra, sa početkom u 19h, u Velikoj galeriji Doma Vojske Srbije, održaće se izložba pod nazivom Srpsko slikarstvo XX veka – Antologijski izbor iz privatnih zbirki (1900 – 1950). Na fotografiji ispod možete videti spisak svih srpskih slikara čija ćemo dela imati prilike da pogledamo na ovoj izložbi koja će za posetioce biti otvorena do 26. decembra ove godine. Ulaz na izložbu je besplatan.

Dom Vojske Srbije, Braće Jugovića 19, Beograd.

 

Pozdrav,

Majus

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *